دانشگاه سوره رهپویه هنرهای صناعی 2821-0352 3 4 2024 03 13 Comparative Study of Animal and Plant Motifs on Glass Works of Iran, Egypt, and Ottoman Lands (13th–15th Centuries AD) واکاوی تبادل عناصر بصری نقوش آثار شیشه‌ای سرزمین‌های ایران، مصر و عثمانی (قرون 13-15م) 7 16 716512 10.22034/rac.2024.716512 FA سمیه اسدی دانشجوی دکتری هنر اسلامی، دانشکده هنر و معماری، گروه هنر اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران حسن بلخاری قهی استاد گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-7927-5116 Journal Article 2023 10 31 Iran, Egypt, and the Ottoman Empire, early leaders in art and knowledge within the Islamic world, engaged in significant artistic and cultural exchanges, deeply influencing one another’s art. Despite the many ups and downs visible in the political, artistic, and cultural fields of Iran, Egypt, and Ottoman lands, these lands continuously strive for the progress and prosperity of their science, culture, and art. They have made a lot of effort. The art of glassmaking has remained prominent in these regions after the advent of Islam, with artists creating innovative and creative glass containers that have yet to be thoroughly studied. Therefore, the current research aims to study and compare animal and plant motifs in the remaining glass works from the 13th-15th centuries AD from Iran, Egypt, and Ottoman lands to answer these questions: 1. What were the influences of Iranian, Egyptian, and Ottoman glassmaking in the mentioned centuries? And 2. What are the commonalities and differences between the animal and plant motifs of the glass works? The research method is descriptive-analytical with a comparative approach, where information is collected through library sources and reliable sites, and 103 works are selected as a statistical population, based on the works available in books and museums, and analyzed qualitatively. This research, with the comparative study of the art of glassmaking in the three mentioned lands, will contribute significantly to the history of this art, and in this sense, it is important and necessary. The art of glass-making, which received limited attention in the 13th to 15th centuries AD in the mentioned regions, was notable for its pioneering contributions to the craft. This understanding is essential for uncovering the history of this remarkable art, highlighting the necessity of the present research. The research results indicate that several factors such as migration and the exchange of artistic and cultural works and knowledge, have caused the lands of Iran, the Egyptian Mamluks, and the Ottoman Empire to be influenced and benefited from each other’s culture and art. The presence of some commonalities in the animal and plant decorations on the glassworks also shows the mutual effects of the art of glassmaking in the mentioned lands from each other. سرزمین‌های ایران، مصر و عثمانی از پیشگامان هنر و دانش جهان اسلام، تبادلات هنری و فرهنگی بسیاری با یکدیگر داشته‌ و از هنر همدیگر تأثیر پذیرفته‌اند. هنر شیشه‌گری به عنوان یکی از هنرهای برجسته، پس از اسلام در سرزمین‌های مذکور همچنان مورد توجه قرار گرفته و هنرمندان با نوآوری و خلاقیت در ساخت و تزیین ظروف شیشه‌ای، آثار ارزنده‌ای را به جای گذاشته‌اند که شایسته مطالعه و بررسی هستند. لذا هدف پژوهش حاضر مطالعه تبادلات هنری عناصر بصری نقوش آثار شیشه‌ای باقی‌مانده از قرون 13-15 میلادی از سرزمین‌های ایران، مصر و عثمانی است تا به این سؤالات پاسخ دهد که 1. هنر شیشه‌گری ایران، مصر و عثمانی در قرون مذکور چه تأثیراتی از یکدیگر پذیرفته است؟‌ و 2. چه اشتراکات و تفاوت‌هایی در نقوش جانوری و گیاهی آثار شیشه‌ای موجود است؟ روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با رویکردی تطبیقی است که اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای و سایت‌های معتبر گردآوری شده و 103 اثر به عنوان جامعه آماری، بر اساس آثار موجود و باقیمانده از دوران مذکور در کتب و موزه‌های معتبر انتخاب شده و به شیوه کیفی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که عوامل متعددی همچون مهاجرت، تبادل دانش و آثار هنری و فرهنگی، سبب شده تا سرزمین‌های ایران، ممالیک مصر و عثمانی از فرهنگ و هنر همدیگر متأثر و بهره‌مند شوند. وجود برخی اشتراکات در تزیینات جانوری و گیاهی موجود روی آثار شیشه‌ای نیز نمایانگر تأثیرات متقابل هنر شیشه‌گری در سرزمین‌های مذکور از همدیگر است.

https://rac.soore.ac.ir/article_716512_e9e0a338449daf60eb020d6b6a9d91b9.pdf